Ders 3 / 6

Fıçı ve olgunlaşma

Sektörde sıkça söylenen bir tahmine göre viskinin tadının yarısından fazlası, bazılarına göre %70'e yakını fıçıdan gelir. Kesin bir ölçü yok ama renk tamamen, aromanın büyük kısmı buradan.

Fıçı viskiye ne yapar? Üç mekanizma

1. Ekleyen etki: Ahşaptan viskiye geçen bileşikler. Vanilin (vanilya), laktonlar (hindistancevizi), tanenler (kuruluk, yapı), şeker ve renk.
2. Çıkaran etki: Fıçının içindeki yakılmış katman (char) aktif karbon gibi çalışır, kükürtlü ve sert bileşikleri tutar. New make'in kaba yanları böyle törpülenir.
3. Etkileşen etki: Fıçı nefes alır. Oksijen yavaşça girer, viskideki bileşikler birbirleriyle tepkimeye girip yeni ve daha karmaşık aromalar oluşturur. Bu yüzden yaşlı viskiler daha katmanlıdır.

Meşe türleri

Fıçı boyutları

Küçük fıçı daha hızlı olgunlaştırır, çünkü viskinin daha büyük kısmı ahşapla temas eder.

Fıçının geçmişi

• Önceki içerik: Bourbon, sherry, porto, şarap, rom. Önceki içki ahşapta iz bırakır.
• Kaçıncı kullanım: First-fill en güçlü etkiyi verir. Refill daha sakindir ve damıtımevinin karakterini öne çıkarır. Birkaç kullanımdan sonra fıçı tükenir ("exhausted"), yeniden yakılarak canlandırılabilir.
• Finish: Viski son birkaç ay ya da yıl başka bir fıçıya aktarılır, üstüne bir katman tat eklenir.

Depo ve iklim

• Angel's share: Fıçıdaki viskinin İskoçya'da yılda yaklaşık %2'si buharlaşır. Sıcak ülkelerde bu oran çok daha yüksektir.
• Depo tipi: Geleneksel alçak, toprak zeminli depolar (dunnage) serin ve nemlidir, olgunlaşma yavaş ve dengelidir. Yüksek raf sistemlerinde üst katlar daha sıcak olduğu için viski daha hızlı değişir.
• Şişede olgunlaşma yok: Viski şişelendikten sonra değişmez. 10 yıl rafta duran 12 yaşındaki viski hâlâ 12 yaşındadır. Açılan şişe ise zamanla oksitlenir, yarıya inen şişeyi birkaç ay içinde bitirmek iyi olur.